آذر ۸, ۱۴۰۰

پایگاه خبری اقتصاد هنر

گذری به هنر ایران با رویکرد اقتصادی

بازاریابی صحیح موتور محرکه فعالیت‌های هنری است

1 min read

بازاریابی هنر از نظر اصول، چارچوب و ماهیت فعالیت و برنامه‌ریزی‌ها با بازاریابی در سایر فعالیت‌های تجاری، اقتصادی و …یکسان است ولی نیازمند استراتژی و هدف گذاری‌های خاص خود است…

بهداد نجفی: به جای واژه تبلیغات از ارتباطات یکپارچه بازاریابی یاد کنیم

فروش آثار هنری و شناخت روش ها و راه هایی جهت بازاریابی و فروش بیشتر و بهتر آثار هنری از نقاشی و مجسمه سازی گرفته تا عکاسی همه و همه باعث رسوخ بیشتر و مطالعه متخصصین حوزه مدیریت بازاریابی marketing management شده است. مسلما آنچه باعث رشد و ارتقا یک حوزه می شود، جذب سرمایه و به تبع آن ورود متخصصین بیشتر به آن است.

بر همین اساس می توان گفت بازاریابی هنری یک حوزه مشترک بین بازاریابی و هنر است. برای درک بهتر این مقوله طی گفتگویی با بهداد نجفی، هنرمند و تحصیل کرده حوزه مدیریت در به موضوع بازاریابی هنری پرداختیم.

به طور خلاصه بفرمایید بازاریابی در هنر چیست و آیا اساسا هنر به بازاریابی نیاز دارد؟
بازاریابی را به شکل ساده می توانیم پاسخ به تقاضای بازار به شیوه ای سودآور تعریف کنیم. تمام فعالیت های امروز بشر اعم از فعالیت های تجاری، تولیدی، خدماتی و …با هر هدفی که انجام شوند چه انتفاعی و چه غیر انتفاعی نیازمند بازاریابی هستند. هنر نیز از این مقوله خارج نیست. در واقع هنرمندان و تمامی دست اندرکاران حقیقی و حقوقی فعالیت های هنری شامل گالری داران، موسسات آموزشی هنری، عرضه کنندگان لوازم و مواد اولیه و …با استفاده از اصول علمی بازاریابی به جایگاه مناسبی در بازار هنر دست پیدا کرده و قادر به ادامه فعالیت با موفقیت و سودآوری مناسب خواهند بود. بر این اساس می توان گفت بازاریابی صحیح مثل موتور محرکه ای است که چرخ فعالیت های هنری را به گردش در می آورد با این وصف که این موتور توانایی تامین سوخت خودش را هم دارد.

بازاریابی در بازار هنر چقدر اهمیت دارد؟ ممکن است در این رابطه چند مثال عملی بزنید.
بازاریابی در هنر اهمیت حیاتی داشته و می تواند سرنوشت، جایگاه و توانایی ادامه یا توقف فعالیت های هنری را رقم بزند به عنوان مثال یک گالری که از شیوه های مناسب بازاریابی بهره می‌گیرد; همواره نمایشگاه های موفقی برگزار کرده و بخش موثری از بازار هدف هنر را مخاطب قرار می دهد. این امر به ارتقای جایگاه برند خود گالری و هنرمندانی که با آن همکاری می‌کنند کمک شایانی کرده و تاثیر چشمگیری نیز در عرضه اقتصادی آثار به بازار هنر دارد.

مثال دیگر در مورد هنرمندانی هست که با استفاده از اصول ساخت برند شخصی جایگاهی خاص و مطلوب را برای خود و آثارشان در بازار هنر تعریف می کنند و در واقع مسیر مورد نظرشان در عرضه اثر به بازار هدف اعم از اینکه هدف آنها فروش و انتفاع مادی یا گسترش فرهنگ و هنر و غیر انتفاعی باشد را ترسیم می کنند.

استراتژی و برنامه بازاریابی در هنر که زیاد به گوش می خورد به چه معنی می باشد؟
استراتژی در بازاریابی هنر بیانگر روش فراگیر، مسیر کلی، مدل یا فرایندی است که برای دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده با حداقل منابع و بالاترین بازدهی طراحی و تعیین می شود. برنامه بازاریابی که بر اساس اهداف و استراتژی بازاریابی تدوین می شود در واقع برنامه ایست که کلیه فعالیت های لازم در راستای این استراتژی را به همراه زمان بندی، بودجه و امکانات لازم را مشخص می‌کند تا با اجرای آن به اهداف خود دست پیدا کنیم. می‌توان برنامه بازاریابی را نحوه تخصیص منابع به فعالیت‌هایی دانست که با بالاترین بازده به فعالان بازار هنر در رسیدن به اهدافشان کمک می‌کند.

به عنوان مثال فرض کنید یک عرضه کننده آثار هنری قصد عرضه چند اثر فاخر و گران قیمت هنری به بازار را دارد، با توجه به استراتژی که برای خودش تعیین می نماید، مانند فروش به طبقات بالای بازار هنر، می تواند با تدوین یک برنامه بازاریابی فعالیت هایی مثل برپایی نمایشگاهی خاص در یک گالری مناسب، دعوت و پذیرایی از بازار هدف، تبلیغات و اطلاع رسانی، برگزیدن شیوه های مناسب نمایش آثار در این رویداد و …را انتخاب و در قالب این برنامه بازاریابی اجرا کند تا به هدف خودش که فروش این آثار به مشتریان خاص هست برسد.

نقش تبلیغات در بازاریابی هنر و موفقیت هنرمندان را چطور ارزیابی می نمایید؟
به نظر من بهتر است که به جای واژه تبلیغات از ارتباطات یکپارچه بازاریابی یاد کنیم. تبلیغات خودش یکی از ابزار این ارتباطات بوده و در کنار سایر ابزارهای ارتباطی شامل روابط عمومی، ارتقای فروش، بازاریابی مستقیم و فروش شخصی میتواند به موفق ترین شکل اهداف اطلاع رسانی را محقق سازد. هرکدام از مواردیاد شده ، رسانه ها، حامل‌های رسانه‌ای و محتوا و فعالیت‌های خاص خود را دارد. به عنوان مثال تبلیغات می‌تواند شامل نصب بیلبورد، درج آگهی در مطبوعات و غیره و روابط عمومی در برگیرنده نشر اخبار فعالیت‌های هنری و مصاحبه با هنرمندان و سایر فعالیت‌های مرتبط است.

آیا میزان اهمیت و نیاز به بازاریابی در رشته‌های مختلف هنری و یا با توجه به اهداف و ماهیت فعالیت هنرمندان متفاوت است؟
معمولا اهمیت بازاریابی در هنر تحت الشعاع رشته فعالیت، نگرش ها و یا ماهیت و اهداف از پیش تعیین شده توسط فعالان هنری قرار نمی گیرد. برداشت عمومی جامعه هنری به شکلی طبیعی معمولا بازاریابی را به فروش آثار هنری گره می زند ولی حتی در فعالیت های غیر انتفاعی مثل برگزاری نمایشگاه های فرهنگی و مناسبتی با هدف افزایش سطح آگاهی عموم از هنر و آثار هنری، باز هم باید از کلیه اصول، برنامه ها و ابزار بازاریابی استفاده کنیم تا به اهداف خود دست پیدا نماییم چرا که مانند فعالیت های اقتصادی هنر در اینجا هم اصول کار یکسان بوده و با یک سری اهداف، یک جامعه هدف (مثل بازار هدف)، استراتژی، برنامه لازم برای تحقق اهداف در راستای استراتژی (مثل برنامه بازاریابی) و نیازهای ارتباطی مانند تبلیغات و روابط عمومی و …نیاز داریم. با این روش می توانیم به بهترین شکل مخاطبان هدف را جذب و پیام فرهنگی نمایشگاه را به آنها منتقل کنیم.

آیا بازاریابی هنر با سایر بازاریابی ها متفاوت است؟
بازاریابی هنر از نظر اصول، چارچوب و ماهیت فعالیت و برنامه ریزی ها با بازاریابی در سایر فعالیت های تجاری، اقتصادی و …یکسان است ولی نیازمند استراتژی و هدف گذاری های خاص خود است. همچنین ممکن است در بازاریابی هنر بر انواع خاصی از فعالیت ها در هنگام برنامه ریزی و بودجه بندی تاکید شود. به عنوان مثال آثار هنری و مواد غذایی فراوری شده هر دو در هنگام بازاریابی نیاز به کانال های عرضه و فروش دارند و در این زمینه کاملا یکسان هستند ولی کانال عرضه و فروش اولی گالری های هنری در سطح محدود و برای بازار هدف خاص ولی کانال عرضه و فروش دومی سوپرمارکت های کل یک منطقه برای یک بازار هدف شامل بخش بزرگی از جامعه است.

آیا هنرمند می‌تواند و باید خودش بازاریابی کند؟
قطعا هنرمند می‌تواند خودش بازاریابی کند ولی اینکه آیا باید فقط خودش به تنهایی به این امر مبادرت کند یا از متخصصان امر یا آژانس های بازاریابی و …کمک بگیرد بستگی به اهداف، استراتژی ها، منابع و امکانات و ابعاد کار وی دارد. البته ناگفته پیداست که انجام امور به وسیله یا با مشاوره متخصصان احتمال موفقیت رو افزایش و ریسک شکست را کاهش می‌دهد.

به عنوان ساده ترین مثال عملی از بازاریابی توسط خود هنرمند می توان گفت بازاریابی توسط وی با امضای اثر شروع می شود، در واقع همان امضا نوعی رسانه ارتباطی برای معرفی برند او به مخاطبین است. شیوه شخصی هنرمند در خلق اثر را نیز می توان یکی از ابزارهای ارتباطات بازاریابی وی محسوب کرد چرا که هر جا آثار شخصی سازی شده وی به نمایش در آید باعث معرفی او می شود. به همین ترتیب می توان از سایر فعالیت های بازاریابی مثل شرکت و برگزاری نمایشگاهها، نمایش آثار در گالری های آنلاین، دعوت به بازدیدهای خصوصی از آثار و …نام برد که توسط خود هنرمند قابل برنامه ریزی و اجرا هست. در مقیاس وسیع تر معمولا بازاریابی توسط آژانس های حرفه ای که در زمینه بازاریابی هنر صاحب دانش و تجربه هستند انجام می‌ گیرد.

به طور کلی بازاریابی شامل چه مراحل و اصول مهمی هست؟
بازاریابی چه توسط هنرمند به تنهایی انجام گیرد و چه از مشاوران یا آژانس های بازاریابی در این زمینه کمک گرفته شود شامل چند مرحله کلی به شرح زیر است:

۱- تعیین اهداف کوتاه، میان و بلند مدت

۲- تعیین بازار هدف

۳- تعیین و تخصیص منابع و امکانات موجود

۴- تعیین و تدوین استراتژی بازاریابی

۵- تعیین آمیزه بازاریابی شامل: محصولات هنری، قیمت گذاری، نحوه ارائه و عرضه، ارتباطات با بازار هدف

۶- تدوین برنامه بازاریابی شامل زمان بندی، بودجه بندی و تخصیص منابع و اقدامات اجرایی، تاکتیک ها و سیاست ها

۷- اجرای برنامه

۸- بررسی بازخورد های اصلاحی و تقویتی

۹- انجام اصلاحات لازم و اجرای مجدد

۱۰- ثبت نتایج نهایی و ارزیابی کلی برنامه در چگونگی دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده است.

با توجه به گردش مالی بسیار بالای هنرهای فاخر در ایران و جهان , آیا خرید آثار هنری می تواند سرمایه گذاری محسوب شود؟(آیا اثر هنری می‌تواند سرمایه محسوب شود؟)
خرید آثار هنری مناسب و کارشناسی شده از کانال های درست آن صد در صد می تواند سرمایه گذاری بسیار مناسبی محسوب شود که اگر با مطالعه و مشورت مناسب صورت بگیره سودآوری چشمگیری را به همراه خواهد داشت.

نکته اینجاست که این نوع سرمایه گذاری علاوه بر ارزش مادی یک ارزش معنوی به همراه داشته و همچنین مادامی که آثار هنری در اختیار سرمایه گذار و مالک آن هست وی از جنبه های هنری آثار که می تواند شامل جنبه های زیبایی شناسی هم باشه لذت خواهد برد.

منبع : جهان اقتصاد 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.